LURRALDE : INVESTIGACIÓN Y ESPACIO ALDIZKARIAREN
ARGITALPEN- ETA EBALUAZIO-POLITIKA

1. Argitalpen-politika

"Andrés de Urdaneta" Euskal Geografia Institutuak (INGEBA) Lurralde: Investigación y Espacio aldizkari zientifikoa urtean behin argitaratzen du. Lanak jasotzen ditu urriaren 1era arte, eta urtarrilaren 31n argitaratzen ditu. Aldizkari horrek argitaratu gabeko artikuluak biltzen ditu, eta horien gaiak geografia-zientziarekin lotuta daude espezialitate guztietan (ingurumen-gaiaren alderdi espazialak barne). Euskal Herria eta bere ingurua da bere espazio esparru nagusia, baina ez esklusiboa. Helburu nagusia da zientziak aurrera egitea eta argitaratutako lanek espazio geografikoa edo lurralde-errepresentazioa eta -eragina duten aldagaiak hobeto eta osoago ezagutzea. Lurralde-prozesu, -joera, -dinamika, -arazo eta -kasuistika askok eskala globala dute, eta, beraz, nahiz eta lehentasun-eremua adierazitakoa izan, lurralde horretan antzekoak izan daitezkeen, eragina izan dezaketen edo ondorioak izan ditzaketen guztiak interesgarriak dira aldizkariarentzat.
Aldizkariaren atal nagusia ikerketa teoriko edo aplikatuko artikuluek osatuko dute, baina gaiaren egoerak eta berrikuspen bibliografikoak ere onartuko dira.
Aldizkaria gaur egun elektronikoki bakarrik argitaratzen da.

2. Artikuluak orraztatzeko politika

Aldizkarian argitaratzeko hautagaiak diren artikuluak itsu-bikoitzeko kanpo-ebaluazioko sistema baten pean jarriko dira, hau da, lan bakoitza gaian adituak diren bi pertsonak ebaluatuko dute, eta, erabat anonimoki, lanaren egilearentzat zein orraztaileentzat egokia den baloratuko dute. Horretarako, orraztaileek berariazko araudia aplikatuko dute (ikus berariazko araudia). Orraztaketaren emaitza izango da artikulua argitaratzeko onarpena, ukapena edo erreserbapeko onarpena. Azken horrek artikuluaren aldaketaren baldintzapean argitaratzea ekarriko du, orraztaileek eta/edo zuzendaritza-kontseiluak beharrezkotzat jotzen dituzten alderdietan. Aldizkariaren zuzendaritza-kontseiluak, aipatutako kanpo-ebaluazioko prozesuaren emaitzaren arabera, azken buruan erabakiko du artikulua argitaratzea edo baztertzea.

Prozedura honako hau izango da:

a) Egileek OJS plataformaren bidez soilik bidaliko dute beren lana. Ez da onartuko posta elektronikoz edo postaz bidalitako lanik. OJS plataformak artikuluen trazabilitatea ahalbidetzen du, bai eta gardentasun handiagoa ere orraztaketako eta argitaratzeko prozesuan. Egileen datu pertsonalak bidalketan adieraziko dira, bakoitza bere eremuan, eta ezinbestekoa izango da artikuluaren artxiboa behar bezala anonimizatuta egotea, eta ez da datu pertsonalik sartuko ez testuan ez artxiboko metadatuetan. Word fitxategien metadatuak ezabatzeko jarraibideak kontsulta ditzakezu esteka honetan.

b) Aldizkariaren administrazio-idazkaritzak jasoko ditu lanak lehen auzialdian. Hartu-agiria automatikoki egiten da OJS plataformaren barruan. Zuzendaritzako eta erredakzioko kontseiluak erabakiko du, gehienez ere 6 hilabeteko epean, lana onartu edo ez.
Zuzendaritza-kontseiluak egiaztatuko du lanak betetzen duela aldizkariak ezartzen duen estiloari eta idazketari buruzko araudia, eta epaituko du gaiak aldizkariaren argitalpen-politika betetzen duen. Litekeena da zuzendaritza-kontseiluak artikuluaren egileari adieraztea lana epaitzen hasi aurretik forma- edo estilo-aldaketak egin behar direla. Jakinarazpen hori gehienez hilabeteko epean egingo da. Egileek hilabeteko epea izango dute aldaketa horiek bidaltzeko.

c) Zuzendaritza-kontseiluak hautemandako akatsak edo ez-egiteak konpondu ondoren, halakorik balego, artikulua orraztaileei bidaliko zaie. Egileek, nahitaez, bi edo hiru orraztaileren zerrenda bidali beharko dute, izen-abizenak eta posta elektronikoko helbideak adierazita. Zuzendaritza-kontseiluak orraztaile horiek kontuan hartu ahal izango ditu, edo ez, eta, nolanahi ere, ezinbesteko objektibotasuna eta inpartzialtasuna zainduko ditu.

d) Orraztaketarako, itsu bikote bakoitzak hilabete bateko epea izango du plantilla espezifiko bat betetzeko (ikusi plantilla), eta, nolanahi ere, batez ere lanaren edozein alderdi negatiboki baloratzen duenean, balorazio hori arrazoitu beharko du, egileak gai horiei aurre egin ahal izateko eta, hala badagokio, hobetzeko.

e) Artikuluak estilo eta forma egokiak eta aldizkariak markatutakoak dituenean, bi pare itsutara bidaliko da. Bi orraztaileen arteko desadostasunak gaindiezinak edo oso nabarmenak badira, artikulua hirugarren orraztaile bati bidaliko zaio. Orraztaileen iritziak egileei bidaliko zaizkie, bidezkoak izan daitezen. Horrela, honako hau izan daiteke erabakia:

a. Egungo moduan onargarria eta, beraz, ez litzateke inolako aldaketarik egin behar, beraz, artikulua behin betiko onartutzat joko litzateke.

b. Onargarria aldaketa formalekin (idazkaritzak bakarrik orraztatzen du). Kasu horretan, egileek 15 eguneko epean egin beharko lituzkete behar diren forma-aldaketak, aldaketak kontrolatzeko komandoarekin ondo bereizitako aldaketa horiek OJS plataformaren bidez birbidalita. Kasu horretan, zuzendaritza-kontseiluak gainbegiratuko lituzke aldaketak, eta behin betiko onartutzat jo liteke, baldin eta aldaketak behar bezala egin badira.

c. Aldaketa handiagoekin onar daiteke (orraztaileek berriro aztertzen dute). Kasu horretan, egileek 15 eguneko epean egin beharko lituzkete eskatutako forma-aldaketak, aldaketak kontrolatzeko komandoarekin ondo bereizitako aldaketa horiek aldizkariaren administrazio-idazkariari bidaliz. Kasu horretan, zuzendaritza-kontseiluak eta orraztaileek gainbegiratuko lituzkete aldaketak, eta behin betiko onartutzat jo litezke, baldin eta aldaketak behar bezala egin badira.

d. Ez onargarria eta, beraz, aldizkariaren barruan argitaratzea ezetsiko litzateke.

f) Artikuluak argitaratu aurretik, egile bakoitzari bere lanaren azken bertsioa bidaliko zaio PDF formatuan, lanaren azken orraztaketa egin ahal izateko eta akats txikiak zuzentzeko, betiere horietan egon daitezkeen moduan. Egileek gehienez ere 5 eguneko epea izango dute aldaketak zehazten dituen PDF bat bidaltzeko, komatxo artean eta argi eta garbi adierazita aldaketa hori nola geratuko litzatekeen behin betiko.

Lurralde aldizkariaren zuzendaritza- eta erredakzio-kontseiluak hainbat espezialista ditu. Aditu horiek beren merezimendu akademiko, zientifiko eta profesionalengatik, epaitu nahi diren gaietan duten gaitasun aitortuagatik eta beren ibilbide profesionalagatik hautatuko dira. Ahal dela, doktoreak izango dira eta ez dute zuzeneko harremanik izango lanen egileen erakundearekin.

INGEBA, orraztaileak eta Lurraldeko zuzendaritza-, erredakzio- eta aholkularitza-kontseiluetako kideak ez dira artikulu horien egileek emandako iritzien erantzule, eta artikulu bakoitzaren sinatzaileek izango dituzte artikulu horien edukiaren ondoriozko erantzukizunak.

3. Artikuluak ebaluatzeko irizpideak eta aldizkariak gomendatutako egitura

Artikuluak orraztatzeko eta epaitzeko, honako gai hauek hartuko dira kontuan:

a) Lanak originalak izatea, emaitza edo metodologia berriak aurkeztea, eta ikerketaren garrantziak zientzia geografikoa bere ezagutza, metodo, helburu, ekintza praktiko edo aplikatuetan aurrera egitera eraman ahal izatea.

b) Lanen emaitzek zientziak, oro har, eta gizarteak aurrera egitea, ingurumenari, ekologiari, gizarteari, ekonomiari, lurraldeari, politikari eta abarri dagokienez.

c) Ikerketetan erabilitako metodoak eta corpus teoriko-praktikoa zalantzarik gabe onartuta egotea zientzia geografikoak modu globalean.

d) Erabilitako iturriak zuzenak izatea eta lan bakoitzaren emaitzak, eztabaida eta ondorioak bermatzeko nahikoak izatea.

e) Idazlana zuzena izatea eta lanaren aurkezpen ona duen egitura egokia jarraitzea.

f) Egitura honi jarraitzea:

a. Sarrera-kapitulu bat, ikerketa-gaiaren, gaiaren egoeraren eta lurraldearen ezaugarri geografikoen edo azterketa-aldagaiaren deskribapen laburra egiteko. Kokapen-mapa bat izatea komeni da beti.

b. Bigarren kapitulu bat, azterlanaren edo ikerketaren helburuak zehaztuko dituena. Helburuak hainbat mailatan bana daitezke: lanaren helburuak edo filosofia, helburu orokorrak, helburu espezifikoak eta baita eragiketa-helburuak ere. Kapitulu honetan lanaren hipotesia ere jasoko da, betiere bide hipotetiko-deduktiboa aukeratu bada. Bidea indukzioa bada, ez da beharrezkoa izango, jakina, inolako abiapuntu-hipotesirik zehaztea.

c. Hirugarren kapituluan, emaitzak eta ondorioak lortzeko erabilitako metodologia garatuko da.

d. Laugarren batean metodologia hori abian jartzearen emaitzak jasoko dira.

e. Bosgarren batean, ondorioak. Horiek zilar koloreko helburuak lortzeari edo ez lortzeari buruzkoak izan behar dute, eta labur laburbildu behar dituzte lanaren emaitza garrantzitsuenak.

f. Eztabaida emaitzen kapituluaren barruan nahiz aparteko kapitulu batean xehatuta egin daiteke, emaitzen eta ondorioen artean.

g. Azkenik, esker-emateen kapitulu bat jasoko da, egokitzat jotzen bada, eta beste bat, bibliografiarekin. Eskerrak emateko kapitulua ez da artikuluaren artxiboan sartuko, dagokion atalean baizik («esker ona») OJS plataformaren bidez bidaltzean, egilearen anonimotasuna ziurtatzeko.

h. Artikuluen egileek, halaber, balizko interes-gatazken erantzukizunpeko adierazpena eta adierazpena egin beharko dute. Era berean, artikulu bat baino gehiago sinatuta badago, egileek esku hartu duten zereginak edo zatiak zehaztu behar dira. Adierazpen hori OJS plataformaren bidalketa-formularioan sartuko da, egilearen anonimotasuna babesteko. Interes-gatazkari buruzko erantzukizunpeko adierazpen hau gomendatzen da:

Egileek adierazten dute ez dagoela interes-gatazkarik artikulu hau argitaratzeari dagokionez. Egile guztiek artikulu hau argitaratzean sor daitekeen edozein interes-gatazka jakinarazteko konpromisoa hartzen dute.

4. Egile-eskubideak

Lurralde aldizkarian argitaratzen duten egileek honako termino hauek onartzen dituzte:

a) Egileek egiletza-eskubideak gordetzen dituzte eta aldizkariari lehen aldiz argitaratzeko eskubidea ematen diote (erreprodukzioa, edizioa, banaketa, komunikazio publikoa eta erakusketa).

b) Obra aldi berean egongo da eskuragarri, Creative Commons-en esleipen-lizentzia batekin. Lizentzia horrek obra hirugarrenekin partekatzeko aukera ematen du, baldin eta hirugarrenek autoretza eta hasierako argitalpena aldizkari honetan aitortzen badituzte eta irabazi-asmorik gabe argitaratzen bada: Aitorpen-EzKomertziala 4.0 Internazionala.

c) Egileek ez dute kontratuzko akordio gehigarri independenterik egin beharrik aldizkarian argitaratutako lanaren bertsioa modu ez-esklusiboan banatzeko, baldin eta aldizkari honetako hasierako argitalpena onartzen bada.

Egileei dei egiten zaie Lurraldean argitaratutako lanak erreproduzitzeko eta bertan kokatzeko erakundeen gordailuetan, webguneetan eta abarretan, ezagutzaren transferentzia eta lan horien zitazioa hobetzen eta zabaltzen laguntzeko.

Lurraldearen hedapena INGEBAk berak egiten du, libreki eta doan. Lurraldeen artikuluetarako estekak egin ahal izango dira, betiere INGEBAren webgunera zuzendutako kanpoko esteka dela agerian geratzen bada (hau da, estekatzen duen webgunearen berezko materiala ez dela).

"Andrés de Urdaneta" Euskal Geografia Institutuak beretzat gordetzen du Lurraldean argitaratutako materialak bertsio elektronikoetan sartzeko eskubidea, betiere egiletzaren aipamena errespetatuz. Bertsio elektronikoak epe mugatua izan dezake Sarean erabiltzeko. Artikulu bat edo beste edozein kolaborazio Lurraldean argitaratuta agertzeak nahitaez dakar egileak INGEBAri praktika hori egiteko berariazko baimena ematea, eta, era berean, bere idazkia Interneten argitaratzeko baimena ematea.